از دیدگاه شعرا

اشعار در مدح امام رضا خدیو روی زمین

نیافت سوز من از چرب نرمیت۱ تسکین
فزاید آتش سوادی شمع را تدهین۲
نهان به پرده تمکین بود تو را شوخی
به رنگ معنی برجسته در کلام متین
چو داغ لاله نشکفته ام زکثرت غم
گره شد آه گلوسوز در دل
خونین
دلم زیاد جمال تو زیب و زینت یافت
قفس چنان که زطاووس می شود رنگین
فرو رود به زمین سایه ات چو ریشه سرو
قدم به راه گذاری اگر به این تمیکن
زدیدن توگل و غنچه رنگ و دل بازند
به سیر باغ خرامی اگر به این آیین
زذکر نام تو چندان به خویش بالیدم
که خانه ام شده لبریز من بسان نگین
سواره در نظر ما خوش آب و رنگ تری
که از تو رشک نگین خانه است خانه زین
مرارت غمم از دل زدود شور لبت
چو لوز۳ تلخ که می گردد از نمک شیرین
چنان جدا زتو دل چون دماغ گشته ضعیف
که بر دماغ دلم بوی گل بود سنگین
تو را سزاست چو سرمست ناز خواب شوی
چو بوی غنچه ز گلبرگ بستر و بالین
به این امید که صید دلی به چنگ آرد
نشسته در پس مژگان نگاه او به کمین
گلو زعار به آب حیات ترنکند
کسی که چاشنیی برده زان لب نوشین
اگر به عمّان ته جرعه ای بیفشانی
زموج بحر شود سربه سر لب شیرین
چو آینه همه تن می رود به روزن چشم
مگر که سیر ببینم جمال آن بت چین
رسد به سینه پر داغ عاشق از مرهم
همان ستم که به گلشن رسید از گلچین
شهید لعل لب و نرگس سیاه توام
به گونه گونه محن کس چو من مباد قرین
چو خاستی پی رفتن زجا کدام زمین
که از سرشک دو چشمم نگشته آب نشین
به پیش هر که رود روی تازه ای دارد
کسی که نیست چو آئینه برجبینش چین
وصال
دختر رز جستن است دور از عقل
که هست نقد خرد این عجوزه را کابین
تردّد۴ است مرا در حرام بودن او
فتد دمی که به می عکس آن لب نمکین
به کار طفل مزاجان۵ دهر حیرانم
که می خورند زخامی همیشه خون چو جنین
از آن به مردم دنیاست زندگانی تلخ
که برده لذت عمر از میان کناره نشین
برون نیامده ام در سفر زفکر وطن
همیشه ام چو نگین سواره خانه نشین
مجو ز پاک گهر جز نکویی اخلاق
ندیده است کسی بر جبین آینه چین
ثواب سجده مقبول می برد با خویش
بمالد آن که زشرم گنه به خاک جبین
فلک به چشم قناعت گزید گان گردی است
که خاسته است به گردیدن شهور و سنین۶
زلال پاکی گوهر دم از ظهور زند
بس است صاف نجابت۷ مرا چو درّ ثمین۸
عروج مستی من نیست بی سبب که فلک
به جام همتم افشرده خوشه پروین۹
به جنبش سر احباب بشکفد طبعم
بود بهار بهشت سخن گل تحسین
بس است جوهر ذاتی لباس اهل کمال
که کرده لاله و گل را بر هنگی تزیین
اسیر محبس اندیشه ام زفکر سخن
چو طوطیم به قفس کرده لهجه شیرین
همین نه من زسخن سنجیم غمین « جویا »
نه بسته است کسی در زمانه طرفی از این
ولی زشاعری این بهره ام بس است که هست
زبان مدیح سگال۱۰ امام دنیی و دین
شه قلمرو هستی علی بن موسی
امام ثامن ضامن خدیو روی زمین
زشوق سجده درگاه او ملائک را
چو برگ غنچه فتاده جبین به روی جبین
زمانه بس که زشمشیر او هراسان
است
شهور برده سر از واهمه به جیب سنین
یگانه گوهر بحرین دین و دنیا اوست
ندیده دیده خورشید و مه خدیو۱۱ ، چنین
شها تویی که سر انگشت تیغ اعجازت
گشوده بند نقاب از جمال شرع مبین
زبیم قهر تو از بس زمین به خود لرزد
برون فتد زدل خاک گنج های دفن
به زیر سایه حفظ تو چون نیاسایم
که خویش را به ودیعت سپرده ام به امین
زرحمت تو بروید زشاخ شعله ، سمن
زهیبت تو شود شیر چرخ۱۲ گاو گلین
دمی که عزم تو میدان رزم آراید
دهد به فتح و ظفر رایت یسار و یمین
زشوق سجده شب و روز پرتو مه و مهر
به درگه تو بمالند رو به روی زمین
خوش آن زمانی که سناباد۱۳ مقصدم باشد
کنم بسان مه مهر قطع ره به جبین
به خاک مرقد پاکت سر نیاز نهم
کلاه شادی من بگذرد ز عرش برین
زحضرت تو شها حل مشکلی خواهم
که نیست طاقت غم خوردنم زیاده بر این
دگر به پیش که نالم توضامنی مپسند
دل مرا زتقاضای قرض خواه ، غمین
چنین ۱۴که تو در عرض مطلبی جویا
دگر دعا کن و بشنو زشش جهت آمین
زدوستان تو روی زمین گلستان باد
چنان که مغمور از دشمن تو روی زمین
نفس به سینه خصم تو آخرین دم باد
نگه به چشم عدویت نگاه بازپسین
میرزا داراب بیک « جویا »
۱ – چرب نرمی : لطف و مهربانی کردن بسیار : این ترکیب بر خلاف چرب زبانی و چربدستی استعمال زیادی ندارد .
۲ – تدهین : چرب کردن ، روغن مالی
۳ – لوز : بادام .
۴ – تردّد : شک و تردید .
۵ – طفل مزاجان : کسانی که خصلت و خوی کودکان دارند .
۶ – شهور و سنین : ماهها و سالها ( جمع : شهر و سنه ) .
۷ – صاف نجابت : اصالت بی غش و خالص .
۸ – ثمین : قیمتی ، گرانبها .
۹ – خوشه پروین : مجموعه هفت ستاره به شکل خوشه در عربی : عقد ثریا .
۱۰ – مدیح سگال : سگالنده مدح و ستایش ، ستایش اندیش .
۱۱ – خدیو : پادشاه ، امیر و بزرگ قوم .
۱۲ – شیر چرخ : برج پنجم از صورتهای فلکی ، در میان سرطان و سنبله قرار دارد ، برج اسد .
۱۳ – سناباد : نام قدیم مشهد .
۱۴ – جری : جسور و گستاخ .
برگرفته از کتاب دانستنی های امام رضا علیه السلام دانستنی های رضوی۲

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *