احادیث و سخنان

جواب امام رضا (ع) در مورد تفسیر به رای قرآن

امام رضا علیه السلام وای بر تو ای علی بن جهم! از خدا بترس و زشتیها را به انبیاء خدا نسبت نده و کتاب خدا را با رأی خود
تفسیر نکن. خدا فرموده است: و لا یعلم تأویله الا الله و الراسخون فی العلم (آل عمران: ۷) تأویل آن (قرآن) را جز خدا و راسخون
صفحه ۳۵ از ۸۰
در مورد آدم. خداوند حضرت آدم را به عنوان هم صحبت خود بر روی « و عصی آدم ربه فغوی » : در علم نمیدانند. اما آیه شریفه
زمین و جانشین خود در آن آفرید و او را برای بهشت نیافریده بود و این عمل او را در بهشت واقع شد نه در روی زمین، و عصمت
در زمین لازم است تا اندازهها و میزانهای خدا به اتمام برسد، و آنگاه که به زمین آورده شد، و حجت و خلیفه گردید، معصوم شد،
آل عمران: ۳۳ ) و اما توضیح آیه ) « ان الله اصطفی آدم و نوحا و آل ابراهیم و آل عمران علی العالمین » [ طبق این آیه: [صفحه ۸۵
ذالنون اذ ذهب این چنین است: ظن در این آیه به معنی یقین و است (نه صرف گمان) یعنی یقین کرد که روزیاش را بر او تنگ
وقتی خدا انسان را » ( نمیکنیم آیا این آیه را نشنیدهای که خداوند میفرماید: و اما اذا ما ابتلاه در به فقدر علیه رزقه (فجر: ۱۶
قدر علیه رزقه: یعنی روزیاش را بر او تنگ کند و اگر یونس گمان کرده بود که خدا بر او « بیازماید پس روزیاش را تنگ کند
این است که زلیخا قصد گناه کرده و یوسف، از ناراحتی « لقد همت به وهم بها » توانایی ندارد، قطعا کافر شده بود. و اما توضیح آیه
تصمیمی گرفت که اگر زلیخا او را مجبور کند، او را بکشد، این بود که خداوند او را از ارتکاب قتل و عمل منافی عفت دور کرد،
اشاره به « این چنین عمل کردیم تا سوء و فحشاء را از او دور کنیم » ( و این آیه: کذلک لنصرف عنه السوء و الفحشاء (یوسف: ۲۵
همین مطلب دارد و سوء یعنی قتل و فحشاء یعنی زنا. و اما دربارهی داوود علیه السلام: کسانی که طرف شما هستند، در این باره چه
میگویند؟ علی بن جهم گفت: میگویند داوود علیه السلام در محرابش مشغول نماز بود که ابلیس به شکل پرندهای بسیار زیبا در
مقابلش ظاهر شد. داوود نماز خود را شکست و برخاست تا پرنده را بگیرد. پرنده به حیات خانه رفت. داوود علیه السلام هم به
[ دنبالش از اطاق خارج شد. پرنده به پشت بام پرید و حضرت داوود هم در طلب پرنده به پشت بام رفت. پرنده از آنجا. [صفحه ۸۶
به داخل حیاط اوریا بن حنان پرید. داوود با نگاه خود پرنده را دنبال کرد و در این حال چشمش به همسر اوریا که مشغول غسل
بود افتاد و به او علاقمند شد و از طرفی چون، قبلا داوود اوریا را به جنگ فرستاده بود فرمانده لشکر نامهای نوشت که اوریا را
جلوتر از تابوت عهد [ ۶۹ ] بفرستد. فرمانده نیز چنین کرد اوریا بر مشرکین پیروز شد و این مطلب بر داوود خیلی گران آمد. لذا
مجددا نامهای نوشت و دستور داد تا اوریا را جلوتر از تابوت بفرستد. فرمانده نیز این بار اوریا را جلوتر فرستاد و اوریا کشته شد و
داوود با همسر او ازدواج کرد. راوی میگوید پس از سخنان علی بن جهم، حضرت رضا علیه السلام دست بر پیشانی خود زد و
فرمودند: انا لله و انا الیه راجعون. پیامبری از پیامبران خدا به تهاون و سبک شمردن نماز نسبت دادهاید به گونهای که میگویید نماز
را رها کرد، و به دنبال پرندهای رفت، و سپس او را به فاحشه و قتل نسبت دادید. علی بن جهم گفت: یابن رسول الله پس خطای
داوود چه بوده (که به جهت آن استغفار کرد؟) امام رضا علیه السلام فرمودند: ای بینوا! داوود گمان کرد که خداوند کسی را داناتر
از او خلق نکرده است، لذا خداوند دو فرشته را به سوی او فرستاد و آنان از دیوار محراب بالا رفتند و در مقابل داوود حاضر گشتند
خصمان بغی بعضنا علی بعض فاحکم بیننا بالحق و لا تشطط و أهدنا الی سواء الصراط – ان هذا اخی له تسع و تسعون » : و گفتند
۲۳ ) ما دو نفر با هم اختلاف داریم و یکی از ما بر – ص: ۲۲ ) « نعجۀ ولی [صفحه ۸۷ ] نعجه واحده فقال اکفلنیها و عزنی فی الخطاب
دیگری ظلم کرده است. تو به حق بین ما حکم کن و خلاف حق نگو و ما را به راه راست و درست راهنمایی کن. این برادر من
است، نود و نه گوسفند دارد و من فقط یک گوسفند دارم و با این حال به من گفته است: آن یکی را هم به من بسپار. در این بحث
با این درخواست به تو » ( ص: ۲۴ ) « لقد ظلمک بسؤال نعجتک الی نعاجه » : داوود عجله کرد و علیه مدعی حکم داده چنین گفت
داوود علیه السلام از مدعی بینه و شاهدی نطلبید، و حتی به مدعی علیه هم نگفت: تو چه میگویی؟ این خطا، «. ظلم کرده است
یا داوود انا » : خطای راه و رسم داوری و قضاوت بود، نه آن خطایی که شما معتقد هستید. آیا نشنیدهای که خداوند میفرماید
ص: ۲۶ ) ای داوود ما تو را در زمین خلیفه قرار دادیم پس در ) « جعلناک خلیفه فی الارض فاحکم بین الناس بالحق و لا تتبع الهوی
بین مردم به حق حکم کن و از هوای نفس پیروی نکن. علی بن جهم گفت: پس قضیه داوود با اوریا چه بوده است؟ امام رضا
علیه السلام فرمودند: در دوران حضرت داوود علیه السلام حکم خدا چنین بوده که هر گاه زنی شوهرش میمرد و یا کشته میشد،
صفحه ۳۶ از ۸۰
بعد از او هرگز ازدواج نمیکرد. اولین کسی که خدا برایش مباح کرد که با زنی که شوهرش کشته شده، ازدواج کند، داوود
علیه السلام بود. آن حضرت هم پس از کشته شدن اوریا، [صفحه ۸۸ ] و تمام شدن عده همسرش، با آن زن ازدواج کرد، و این
و تخفی » : همان چیزی ا ست که در مورد اوریا بر مردم گران آمد. و اما حضرت محمد صلی الله علیه و آله و این آیه که میفرماید
در دل خویش چیزی را پنهان میکنی که خدا آن آشکار » ( نفسک ما اله مبدیه و تخشی الناس و الله احق ان تخشه (احزاب: ۳۷
خداوند، اسامی همسران حضرت محمد «. خواهد کرد و از مردم میترسی و حال آن که خداوند سزاوارتر است که از او بترسی
صلی الله علیه و آله را به آن حضرت اطلاع داد، و نیز اعلام کرد آنان امالمؤمنین هستند. یکی از آنان، زینب دختر جحش بود که
در آن ایام همسر زید بن حارثه بود. حضرت نام او را در دل نهان فرمود و آشکار نکرد. تا مبادا منافقین بگویند، او زن شوهر داری
را یکی از همسران خود میداند و حضرت از این گفته احتمالی ترسیدند: لذا خدا فرمود: و تخشی الناس و الله احق ان تخشاه، یعنی
در دل از این گفته بیم داری. خداوند، هیچ زوجی را خود عقد نکرده است جز، آدم و حوا و حضرت محمد صلی الله علیه و آله و
و آن گاه که زید او را » ( احزاب: ۳۷ ) « فلما قضی زید منها و طرا زوجناکها » : زینب را که این آیه قرآن هم به همین عقد اشاره دارد
پس از توضیحات حضرت رضا علیه السلام علی «. طلاق داد و او را به عقد تو درآوریم و نیز علی علیه السلام و فاطمه علیها السلام را
بن محمد بن جهم گریست و گفت یابن رسول الله من توبه میکنم از این که بعد از این درباره انبیاء خدا [صفحه ۸۹ ] به غیر از
.[ آنچه شما گفتید، سخنی بگویم [ ۷۰
برگرفته از کتاب امام رضا علیه السلام و قرآن نوشته: غلامرضا اکبری زیبدی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *