احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – احتجاجات مشرکان در برابر انبیا

منطق متفکران مشرک همان چیزی است که خداوند از ایشان نقل می کند : سیقول الذین اءشرکوا لو شاءالله ما اءشرکنا و لا اباؤ نا و
لا حرمنا من شی ء کذلک کذب الذین من قبلهم حتی ذاقوا باءسنا قل هل عندکم من علم فتخرجوه لنا ان تتبعون الا الظن و ان اءنتم
الا تخرصون قل فلله الحجۀ البالغۀ فلو شاء لهدیکم اءجمعین . ( ۳۰۲ ) بیان دلیل باطل ایشان نزد پروردگار آن است که ایشان پس
از اعتراف به وجود خداوند و خالق آسمان ها و زمین و رب الاءرباب بودن او، در ربوبیت جزئیه برای او شریک می پنداشتند؛ به
گونه ای که ادعا می کردند انسان دارای رب خاصی است که تدبیر و رزق و سعادت او به دست آن رب است و نیز دریا و خشکی
رب خاص دارند . از این جهت به ارباب متفرق اعتقاد داشتند . بت پرستان ، افزون بر انکار اصل نبوت و معاد، در مقابل دعوت
پیامبران به توحید و این که شرک باطل است و مرضی خدا نیست و او خواسته است که انسان موحد باشند و برای خدا شریک قرار
ندهند؛ چنین استدلال می کنند که خداوند خواسته است که اینان مشرک شوند العیاذ بالله و برای در ربوبیت و عبادت شریک قرار
دهند و نیز بعضی چیز او را ناتوان نمی سازد و هیچ کس قضای او را بر نمی گرداند و حکمش را عوض نمی کند و انما اءمره اذا
اءراد شیئا اءن یقول له کن فیکون . ( ۳۰۳ ) پس خواست او را هیچ بازگشتی نیست . پیداست که اگر خدای متعالی می خواست آنان
مشرک نشوند و غیر از او را رب خود ندانند و تنها او را بپرستند و شریکی برای او قرار ندهند و بعضی چیزها را حرام و بعضی را
حلال نکنند، مردم بت پرست توان هیچ یک از این امور را نداشتند؛ ولی اکنون که به شهادت اعتقاد شرک آلود و رفتار بدعت
آمیز خودشان بر همه ی این امور توانایند، روشن می شود که خدا خواسته اینان مشرک شوند و غیر خدا را ولی خود قرار دهند، در
حالی که خلاف آن را نخواسته است . این تفکر مغالطه ای همان است که قرآن از سوی مشرکانی که قصد توجیه افعال خود و
پدرانشان را دارند، نقل می کند؛ و قال الذین اءشرکوا لو شاء الله و ما عبدنا من دونه شی ء نحن و لا اباؤ نا و لا حرمنا من دونه من
شی ء کذلک فعل الذین من قبلهم فهل علی الرسل الا البلاغ المبین ( ۳۰۴ ) اگر خدا می خواست که ما بت ها را نپرستیم و از سوی
خود چیزهایی را حرام ندانیم ، توان عبادت غیر خدا و تحریم بعضی از امور را نداشتیم ، ولی تالی باطل است . چون ما چنین می
کنیم و نیز پیش از این پدران ما چنین می کردند، پس مقدم هم باطل است ؛ یعنی خدا خواسته که ما مشرک شده ، معبودهای
دیگر را بپرستیم ، پس سخن مدعی رسالت که می گوید : خدا شرک و عبادت بت ها را نخواسته است ، تهمتی به خداوند است .
صفحه ۷۰ از ۱۲۶
این جدالی است که با آن به مجادله با حق برآمدند تا آن را نابود سازند، ولی قرآن کریم نوری است که به هیچ وجه تاریکی در
آن راه ندارد، توحید و شرک را از ناحیه های مختلف طرح کرده ، ضرورت توحید و حقانیت و شک ناپذیر بودن آن را برهانی
ساخته ، محال و باطل بودن قطعی شرک را آشکار کرده است .
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *