احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – امیون یا فریب خوردگان دنیا

راز پا فشاری امام علیه السلام به دور کردن و پشت سر انداختن آرزو آن است که آرزو سرمایه و دام شیطان است ، چنان که
خداوند سبحان از شیطان حکایت می کند؛ و لاءمنینهم ، ( ۲۷۶ ) ولی کسی جز اهل دنیا که در ولایت اویند، فریب او را نمی خورند
و یکی از بارزترین مصادیق افراد تحت ولایت شیطان ، اءمیون هستند؛ یعنی کسانی که جز آرزوها آگاهی دیگری نسبت به کتاب
آسمانی ندارند . از این رو شیطان با وعده دادن به آنان در دلشان آرزو می افکند، ولی او به چیزی جز فریب وعده نمی دهد .
امیرالمؤ منین علیه السلام فرمودند : خداوند شما را برحذر داشته از دشمنی که مخفیانه در سینه ها راه می یابد و نجواکنان در گوش
ها می دمد . پس از آن گمراه و پست می سازد و به انسان نوید داده ، او را به خواهش وا می دارد و زشتی های گناهان را آرایش
می بخشد؛ و حذرکم عدوا نفذ فی الصدور خفیا، و نفث فی الآذان نجیا، فاءضل و اءردی و وعد فمنی و زین سیئات الجرائم ،
۲۷۷ ) ولی انسان محقق که در مدرسه ی این فرموده الاهی : لیس باءمانیکم و لا اءمانی اءهل الکتاب ( ۲۷۸ ) تربیت یافته ، کسی )
است که آرزوها را دروغ می پندارد و با هوای نفس می ستیزد و با شریف ترین شیوه اظهار بی نیازی می کند و با خواهش های
نفس می جنگد، چنان که با دشمن خود جهاد می کند تا آن که عقلش را اسیر هوای نفس نسازد و هوای نفسش امیر عقلش نگردد
. امیر المؤ منین علیه السلام فرمودند : . . . برترین بی نیازی ترک آرزوهاست ، و چه بسیار عقولی که اسیر هوای نفس اند؛ و
اءشرف الغنی ترک المنی ، و کم من عقل اءسیر تحت هوی اءمیر . ( ۲۷۹ ) برای مصون ماندن از آرزو و در دام دشمن آشکار افتادن
چاره ای جز عبادت و تفاخر به عبادت نیست . زیرا افتخار کردن به فروتنی در پیشگاه خدا ستوده است ؛ چنان که حضرت علی علیه
السلام می فرماید : معبود من ! مرا همین عزت بس که بنده ی تو باشم و همین افتخار مرا بس که تو پروردگار من باشی ، تو چنان
هستی که من دوست دارم ، مرا نیز همان گونه قرار ده که تو دوست داری ؛ الهی کفی بی عزا اءن اءکون لک عبدا، و کفی بی
فخرا اءن تکون لی ربا، اءنت کما اءحب فاجعلنی کما تحب . ( ۲۸۰ ) از همین سخنان ، معنای فرموده ی حضرت رضا علیه السلام
روشن می شود . ماءمون به ایشان گفت : ای پسر رسول خدا! فضل و علم و زهد و ورع و عبادت شما را شناختم و شما ما را نسبت
به خلافت شایسته تر از خود می بینم . حضرت علیه السلام فرمودند : من به عبودیت خدای بزرگ افتخار می کنم و به سبب زهد در
دنیا امید نجات از شر دنیا را دارم و به واسطه ی ورع از محرمات رسیدن بهره ها امیدوارم و به جهت تواضع در دنیا، امید رفعت نزد
خدای والا را دارم ؛ بالعبودیۀ لله عز و جل اءفتخر، و بالزهد فی الدنیا اءرجو النجاه من شر الدنیا، و بالورع عن المحارم اءرجو الفوز
( بالمغانم ، و بالتوالضع فی الدنیا اءرجو الرفعۀ عند الله عز و جل . ( ۲۸۱
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *