احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – بنیاد زندگی انسان

از قرآن کریم بر می آید که یکی از بارزترین مصادیق استوارترین راه که قرآن به آن هدایت می کند، پایه گذاری زندگی بر پایه
ی تحقیق و پرهیز از هر آرزوی دروغین و غلط است که بر پایه ی عقل یا نقل قطعی نباشد . زیرا انسان در هر جایگاهی که باشد، از
ره آوردهای عقل و وحی برخوردار است که او را به راه راست هدایت می کند . از این رو، باید در زندگی خود حق جو باشد؛ چه
تابع و مطیع باشد تا پیشوا و فرمانده ؛ و من الناس من یجادل فی الله بغیر علم و یتبع کل شیطان مرید . ( ۲۴۵ ) چون ظهور آیه در آن
است که جاهلی که در جهل خود مقلد است ، درباره ی خدا از روی جهل تقلیدی به جدال بر می خیزد و از هر شیطانی که او را
رهبری کند و بر او برتری یافته ، زمامش را به دست گیرد، پیروی می کند . پس هر پیروی به جهت در امان ماندن از اطاعت هر
رهبر شیطانی که از فرمان خدا سرپیچی می کند، گریزی از تحقیق ندارد . جاهل در تقلیدش حق ندارد از مقلد دیگری مثل خودش
تقلید کند، بلکه ناگزیر است که در تقلیدش محقق باشد تا اطاعتش را به علم حقیقی مستند سازد، نه به گمان تقلیدی . زیرا چنین
گمانی برای راهیابی به حق سودمند نیست . پس بر پیرو مطیع واجب است که تحقیق کند، تا در سرگردانی اطاعت از آن شیطان
سرکش واقع نشود که بر او فرض شده ، هر کس او را ولایت بپذیرد، حتما گمراهش می کند و به عذاب سوزان جهنم می کشاند .
ضرورت تحقیق کردن پیشوای مطاع و ضرورت تحقیق کردن کسی که دیگران از او اطاعت می کنند، از این آیه ی شریفه روشن
می شود : و من الناس من یجادل فی الله بغیر علم و لا هدی و لا کتاب منیر ثانی عطفه لیضل عن سبیل الله له فی الدنیا خزی و
نذیقه یوم القیمۀ عذاب الحریق . ( ۲۴۶ ) زیرا بر پایه ی ظهور آیه ، جاهلی که پیشوای غیر خود می شود، بدون داشتن آگاهی
عقلانی و وحی آسمانی درباره ی خداوند به جدال می پردازد؛ آنگاه از آن روی می گرداند، گویا حقی نیست که به آن اعتنایی
کند و وحی ای نیست که نزد آن خاضع باشد و پیشوایی می شود که جاهلان او را پیروی می کنند و چنین پیشوایی آنان را به
گمراهی می کشاند . بنابراین ، مردمان نباید از پیشوایی فرمان برند، مگر پس از احراز آگاهی و هدایت او، و این در گرو تحقیقی
است که قرآن جوامع بشری را به سوی آن فرا می خواند .
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *