احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – جایگاه تفکر عقلی در برابر قرآن حکیم

تفکر عقلی حرکت ذهن است به سمت مجهول ، از گذرگاه معلوماتی که ضرورتا به مجهول می انجامد و این حرکت با سکون و
حرکت از مجهولی به مجهول دیگر یا از معلومی که به طور یقینی به آن مجهول نینجامد، ناسازگار است . اگر چه رسیدن به آن
مجهول به واسطه ی معلوم ظنی باشد که در این صورت هیچ سودی ندارد پس اساس تفکر همان معلوماتی یقینی هستند که با
مجهول ارتباط دارند، به گونه ای که به کمک آن معلومات مجهولات را نیز می توان معلوم ساخت . از این رو قرآن دارای
استوارترین شیوه ی هدایت گری است و انسان ها را از این امور برحذر داشته است : ۱ . سکون فکری و به تعبیر دیگر تقلید در
اصول . ۲ . حرکت فکری به شیوه نادرست . به عبارت دیگر مغالطه ی فکری که منشاء آن وحی کردن شیطان است به دوستانش ،
تا بدین وسیله درباره ی خداوند بدون علم و هدایت و کتاب منیر به مجادله بپردازند . قرآن تنها به منع از این امور بسنده نکرده ،
بلکه خود پیشگام سالکان است و برای دعوای خود برهان بیان می کند و نیز بر مدعای خود استدلال می آورد و شیوه و فن برهان
را به پذیرای آن می آموزد و با نقل استناد کسانی که از حق دور شده اند، سستی دلیل آن ها را به جهت ضعف ماده یا صورت آن
روشن می سازد و انسان را از استدلالی که یقین آور نیست ، به جهت سستی و بی پایگی آن بر حذر می دارد؛ چنان که انسان را از
جمود و تقلید نیز می ترساند، چون رفتن به بیراهه و حرکت مغالطه ای ، اگر بدتر از سکون فکری و تقلید نباشد، کم تر از آن نیست
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *