احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – شکوفا تر شدن قرآن در هر عصر و زمان

مطالب پیش گفته بیش از ضرورت جاودانگی قرآن ، چیزی را ثابت نمی کند، همچنین لطیف تر و شکوفا تر و تازه تر شدن قرآن با
نشر و بررسی در هر زمان و برای هر نسلی را بیان نمی کند . آری ، پیشرفت علم و نیاز انسان به معارف عمیق سبب می شود،
استعداد ویژه برتری برای طرح مسائل نو پدید آید، مسائلی که در زمان های پیش مطرح نبوده است و به مقتضای دوام فضل و
احسان مبداء جواد، اگر سؤ ال با زبان حال و آمادگی باشد، باید به آن پاسخ داده شود؛ و اتیکم من کل ما ساءلتموه . ( ۲۸ ) پس
ناچار قرآن که تنها مرجع همیشگی برای مردم است ، باید بر آورده کننده ی همه ی نیازها و مشکلات بشر باشد و به هر پرسش
جدیدی ، پاسخی نو بدهد . تشبیه قرآن در بعضی از احادیث به خورشید و ماه بدین جهت است که قرآن چون چشمه ای جوشان و
جویباری پر آب است که هر روز آب تازه از آن می جوشد و معارف ناپیدایش آشکار می گردد . پس همه ی موجودات جهان
هستی هر لحظه از خداوند چیزی می طلبند و او با فیض همیشگی خود نیاز آن ها را بر طرف می سازد . جمع میان سئوال مستمر و
پاسخ متصل در این آیه ی کریمه آمده است : بسئله من فی السموات و الاءرض کل یوم هو فی شاءن . ( ۲۹ ) جامعه ی بشری نیز در
محضر قرآن کریم چنین است که با ارائه ی هر پرسش جدیدی ، پاسخ نو می طلبد و در این صورت ، از چشمه سار کوثر قرآن ،
مطلب تازه ای می جوشد که پیش از آن مطرح نبوده است . این امر یک اصل عقلی است که در موارد متعددی ، نقل نیز به کمک
آن می شتابد . بخشش بسیار الاهی چیزی جز جود و کرم به خداوند نمی افزاید؛ لا تزیده کثره العطاء الا جودا و کرما . ( ۳۰ ) به
یقین فضل تو کم نمی شود و خزینه هایت کاستی نمی یابد، بلکه سرشارتر می شود؛ فان فضلک لا یغیض و ان خزائنک لاتنقص بل
تفیض . ( ۳۱ ) با هر سخا و عطیه ای ، نه تنها بخشش نابود نمی شود، بلکه بیش تر نیز می گردد . میان تمام نشدن چیزی به سبب
بخشش و زیاد شدن جود و کرم به واسطه ای هر بخشیدن و فیض رساندن تفاوت بسیار است . مؤ ید این مطلب معقول ، روایتی از
حضرت امام رضا علیه السلام است . حضرت از پدرشان موسی بن جعفر علیهما السلام نقل می فرمایند : مردی از امام جعفر صادق
علیه السلام پرسید : چگونه است که هر چه قرآن بیش تر مورد بررسی قرار می گیرد، بر تازگی آن افزوده می شود ؟ حضرت پاسخ
دادند : زیرا خداوند قرآن را برای زمان خاصی و مردم بخصوصی نازل نفرموده است . بنابراین ، قرآن در هر زمان جدید، و تا روز
قیامت برای هر قوم و گروهی از مردم ، تازه است ؛ اءن رجلا ساءل اءبا عبدالله علیه السلام ما بال القرآن لا یزداد عند النشر و
الدراسۀ ؟ فقال : لاءن الله لم ینزله لزمان دون ناس ، فهو فی کل زمان جدید و عند کل قوم غض الی یوم القیامۀ . ( ۳۲ ) بر پایه این
حدیث ، قرآن در هر زمان تازه است ، نه این که فقط مثل سنگ راکد باشد، بلکه مانند چشمه ی جوشان همواره روان است . پس ،
هر روز در منزلت جدیدی است و شاءنی از آن با شاءن دیگرش تزاحم ندارد . زیرا مظهر تام گوینده ی خود است که او نیز خودش
است . پس ، از این جهت مثال و نشانه ای کامل بر خداوند متعالی است .
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *