احادیث تفسیری

دیدگاه امام رضا (ع) – هدایت الهی

اوصاف خداوند دارای دو نوع ذات و فعل است و هدایت یافتگی ، ذاتی اوست ؛ یعنی به هدایت کننده نیازی ندارد و صفت ذات
اوست ، ولی هدایت گری او نسبت به دیگران از صفات فعل اوست و هر صفت فعلی برگرفته از مقام فعل مستند به ذات است ، نه
از خود ذات فعل خدا به سان واسطه ای میان آن صفت و ذات اوست . پس هدایت باید مظهری بیرونی داشته باشد که همان فعل
خداوند است و همان گونه که قرآن کریم در دو اسم متهدی بنفسه و هادیا لغیره مظهر خداست ، انسان کامل معصوم و عالم به
قرآن به محتوای آن نیز در دو اسم پیش گفته مظهر خداوند است . شاهدش این حدیث حضرت رضا علیه السلام در باب امامت
است : خداوند پیامبران و ائمه علیهم السلام را توفیق داد و آنچه را به دیگران نداده بود، از خزانه ی علم و حکمت خود به آنان عطا
کرد . پس علم ایشان برتر از علم اهل زمانشان هست . چنان که در قرآن آمده است ؛ آیا کسی که به حق ره می نماید، شایسته ی
پیروی است یا آن که راه نمی یابد، جز آن که به وسیله ی دیگری هدایت شود ؟ شما را چه شده است چگونه داوری می کنید ؟ ان
الاءنبیاء و الاءئمۀ صلوات الله علیهم یوفقهم الله و یؤ تیهم من مخزون علمه و حکمه ما لا یؤ تیه غیرهم ، فیکون علمهم فوق علم اءهل
الزمان فی قوله تعالی : اءفمن یهدی الی الحق اءحق اءن یتبع اءمن لا یهدی الا اءن فمالکم کیف تحکمون . ( ۵۱ ) آری ، انسان کامل
معصوم علیه السلام هدایت یافته ی ذاتی است و به هدایت دیگر موجودات امکانی نیاز ندارد . چون او مظهر تام و آینه ی تمام
نمای خداوند و خودش صراط مستقیم است ؛ ان ربی علی صراط مستقیم . ( ۵۲ ) پس ، بدون نیاز به هدایت دیگران ، هدایت
برگرفته از فعل خارجی معصوم علیه السلام است و او حقیقتا شایسته است که هادی دیگران باشد . بنابراین ، غیر معصوم به هدایت
معصوم نیازمند است ، چنانکه همه ی کتاب هایی که انسان ها برای هدایت مردم به سوی حق و حقیقت نگاشته اند، به کتاب
خداوند سبحان نیاز دارد . چون قرآن مظهر خداوند هدایت یافته ی بالذات و هدایت گر دیگران است . پس قرآن عینی مانند علمی
، در این دو اسم مظهر خداوند متعالی است .
برگرفته از کتاب قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام نوشته: آیت الله العظمی جوادی آملی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *