احادیث و سخنان

دیدگاه امام رضا – مواعظ و نصایح

۸۵- ابوالصلت هروی گوید: حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از علی علیه السلام روایت میکند که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود:
کفران نعمت از همه گناهان زودتر انسان را گرفتار عقوبت میکند.
۸۶- و نیز ابوالصلت گوید حضرت رضا علیه السلام از پدرانش روایت میکرد که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود:
روز قیامت یکی از بندگان را در پیشگاه عدل پروردگار حاضر میکنند، خداوند فرمان میدهد او را به طرف دوزخ ببرند.
آن مرد میگوید: بارخدایا فرمان دادی مرا به طرف جهنم ببرند در حالی که من قرآنخوان بودم.
پروردگار میفرماید: ای بندهی من تو را از نعمت خود بهرهمند کردم تو شکر نعمت مرا نکردی و کفران ورزیدی.
آن بنده میگوید: فلان نعمت را به من دادی و من هم در برابر آن شکر کردم، و او هم چنان نعمتهای خداوند را شمارش کرد و شکر و سپاس خود را در برابر آنها گفت.
[صفحه ۴۵۹]
در این هنگام خداوند متعال بنده خود را مورد خطاب قرار داد و فرمود:
ای بندهی من تو راست میگوئی، ولیکن تو میبایست از کسی که نعمت مرا به تو رسانید سپاسگزاری میکردی، و من سوگند یاد کردهام که شکر هیچ بندهای را قبول نکنم مگر اینکه از اشخاصی که وسیله رسانیدن نعمت من شدهاند سپاسگزاری شود.
۸۷- عبدالسلام بن صالح ابوالصلت هروی گوید: حضرت رضا علیه السلام فرمود: حیاء از ایمان است کسی که حیاء و شرم ندارد در حقیقت ایمان ندارد.
۸۸- داود بن سلیمان غازی از حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از علی علیه السلام روایت میکند که فرمود:
همه جهان در جهل و نادانی است، مگر جاهائی که در آن نور علم باشد، و علم حجت و برهان است، مگر آن اندازه که به آن عمل شود، و عمل نیز در معرض ریاء و تظاهر است، مگر آن عملی که از روی اخلاص باشد، و اخلاص هم در معرض خطر است تا آنگاه که عاقبت کارها معلوم گردد و انسان ببیند در پایان، کارش به کجا خواهد رسید.
۸۹- حسین بن خالد از حضرت رضا علیه السلام از پدرش از حضرت صادق علیهماالسلام روایت کرده که فرمود:
خداوند متعال خانهای که در آن گوشت باشد دشمن میدارد، یکی از اصحاب گفت: یابن رسول الله ما همه گوشت را دوست داریم و در منازل ما همیشه گوشت هست، پس ما چکار کنیم؟
امام علیه السلام فرمود:
مطلب آن طور که تو درک کردی نیست، مقصود از آن خانهای است که در آن
[صفحه ۴۶۰]
گوشت مردم را میخورند و غیبت همدیگر را میکنند، و مقصود از گوشت فربه و پرچربی نیز مردمان متکبر میباشند.
۹۰- احمد بن عامر طائی از امام رضا علیه السلام از پدرانش از علی علیه السلام روایت میکند که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود:
بهترین اعمال در نزد خداوند ایمانی است که در آن شک نباشد، و جهادی است که در آن غش و فریب نباشد، و حجی که مورد قبول خداوند قرار گیرد.
نخستین کسی که وارد بهشت میگردد شهید است و همچنین بندهای که عبادت خداوند را انجام داده و از مولایش اطاعت کرده باشد و مردی که در زندگی عفت داشته و عیال خود را در کمال عفت اداره کند.
و نخستین فردی که وارد دوزخ میشود زمامداری است که با زور و قلدری بر مردم مسلط گردد و در جامعه عدل و داد نداشته باشد، و همچنین ثروتمندی که حقوق متعلق به مال را پرداخت نکند، و فقیری که فخر و مباهات داشته باشد.
۹۱- احمد بن عامر از حضرت رضا از پدرانش از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت میکند که فرمود:
هنگامی که روز قیامت فرا رسد خداوند متعال برای بنده مومنش متجلی میگردد و همه گناهان او را یکی بعد از دیگری میشمارد، و سپس گناهان او را میآمرزد، و هیچ فرشته مقربی و پیغمبر مرسلی را از گناهان او مطلع نمیکند، و همه لغزشهای او را پنهان نگه میدارد، و سیئات او را به حسنات تبدیل میکند.
۹۲- علی بن اسباط گوید: از حضرت رضا علیه السلام شنیدم از پدرانش از
[صفحه ۴۶۱]
حضرت رسول صلی الله علیه و آله روایت میکرد که فرمود:
از امثال انبیاء چیزی نمانده جز آنکه مردم میگویند: هرگاه حیاء نداشته باشی هر کار دلت میخواهد انجام بده.
۹۳- عباس بن هلال از حضرت رضا علیه السلام روایت کرده که فرمود:
کسی که نیکی کند و قصد تظاهر نداشته باشد خداوند هفتاد برابر به آن حسنه میدهد و کسی که آشکارا معصیت کند از رانده شدگان محسوب است، و کسی که معصیت را از مردم مخفی کند خداوند او را میآمرزد.
۹۴- حسن بن بنت الیاس گوید حضرت رضا علیه السلام گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:
خداوند لعنت کند کسی را که بدعت گذارد، و یا بدعتگذاری را جای دهد.
گوید عرض کردم مقصود از بدعت چیست؟
فرمود کسی که مردی را به ناحق بکشد.
۹۵- یاسر خادم گوید از حضرت رضا علیه السلام شنیدم میفرمود
مردم در سه جا بیش از همه وقت در وحشت میباشند، روزی که از مادر متولد شده و دیدگانش متوجه دنیا میگردد، و روزی که از جهان برود و آخرت را با اهلش مشاهده کند، و روزی که مبعوث گردد و احکامی را دریابد که در دنیا مانند آن را ندیده است.
خداوند متعال در این سه جا به حضرت یحیی علیه السلام سلام فرستاده و وحشت و خوف او را برطرف کرده است.
[صفحه ۴۶۲]
در قرآن مجید فرموده «و سلام علیه یوم ولد و یوم یموت، و یوم یبعث حیا» سلام بر یحیی روزی که به جهان آمد، و روزی که جهان را وداع گفت و روزی که مبعوث گردد.
و حضرت عیسی علیه السلام نیز در همین ایام بر خود سلام فرستاد و فرمود: «و السلام علی یوم ولدت و یوم اموت و یوم ابعث حیا».
۹۶- احمد بن عامر طائی از حضرت رضا از پدرانش از علی علیهم السلام روایت کرده که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود:
هر کس با مردم در حین معامله ستم نکند، و در محاورات با آنها دروغ نگوید و در وعدهها خلف نداشته باشد این چنین کسی در مردانگی کامل، و در عدالت مسلم است، در این صورت برادری او لازم شده و غیبت وی حرام است.
۹۷- ایوب بن نوح گوید: حضرت رضا علیه السلام فرمود:
انجام هفت چیز بدون در نظر گرفتن هفت چیز دیگر مسخره کردن هفت چیز اول است.
هر کس با زبان استغفار کند و قلبش پشیمانی نداشته باشد خود را استهزاء کرده است.
هر کس از خداوند توفیق بخواهد و در انجام اعمال سعی و کوشش نداشته باشد خود را ریشخند کرده است.
هر کس احتیاط پیشه کند و در کار حزم را مراعات کند، ولی بدون پروا و ترس
[صفحه ۴۶۳]
از عاقبت آن کار را انجام دهد خود را مسخره نموده است.
هر کس از خداوند بهشت را آرزو کند و در سختیها شکیبائی نداشته باشد خود را مسخره کرده است.
و هر کس از آتش به خداوند پناه برد و از شهوات دست نکشد خود را استهزاء نموده است.
۹۸- ایوب بن نوح گوید: حضرت رضا علیه السلام از پدرش و او از پدرانش از حضرت رسول صلی الله علیه و آله روایت کرده که فرمود:
پنج نفرند که آتش آنها خاموش نشده و بدنهای آنان نخواهد مرد.
مردی که به خداوند شرک آورد، و مردی که پدر و مادرش را عاق کند، و مردی که از برادرش نزد حاکم سعایت کند و حاکم او را بکشد.
و مردی که شخصی را بناحق بکشد، و مردی که مرتکب گناه شود و گناه خود را به گردن خدا اندازد.
۹۹- فضیل بن یسار گوید: از حضرت رضا علیه السلام پرسیدم آیا افعال بندگان مخلوق است و یا غیر مخلوق؟
فرمود: به خداوند سوگند مخلوق است، مقصود خلق تقدیر است نه خلق تکوین.
سپس فرمود: ایمان از اسلام یک درجه افضل است، و تقوی از ایمان یک درجه افضل است، و چیزی مانند یقین به بنیآدم داده نشد.
۱۰۰- علی بن حسن بن شعبه حرانی از حضرت رضا مرسلا نقل کرده است
[صفحه ۴۶۴]
که آن حضرت فرمود:
اگر در شخص پنج خصلت نباشد در امور دنیا و آخرت از او انتظاری نداشته باشید.
کسی که در مردانگی مورد اعتماد نباشد، و در طبیعت خود کرم نداشته باشد، و در اخلاق و صفات شایسته نباشد، و در شخصیت خود فضل و کمال نداشته باشد، و از خداوند خود نترسد.
۱۰۱- حضرت رضا علیه السلام فرمود: ما اهل بیتی هستیم که وعدههای خود را به منزله دین میدانیم، و حضرت رسول صلی الله علیه و آله نیز همین طور رفتار میکرد.
۱۰۲- از حضرت رضا علیه السلام پرسیده شد بهترین بندگان چه اشخاصی هستند؟
فرمود: کسانی که کارهای خوب میکنند و از کردههای خود خوشحال باشند، و هرگاه مرتکب معصیت گردند استغفار کنند، و هرگاه چیزی به آنها داده شد سپاسگزار باشند، و هرگاه گرفتار معصیت شدند شکیبا باشند، و هرگاه بر کسی خشم گرفتند درگذرند.
۱۰۳- و نیز از آن حضرت پرسیده شد معنی توکل چیست؟

فرمود: از هیچ کس جز خداوند نترسی.
۱۰۴- حضرت رضا علیه السلام فرمود: ایمان دارای چهار رکن است، توکل بر خداوند، و خوشنودی از قضاء او و تسلیم امور به خداوند و واگذاری کارها به او.
[صفحه ۴۶۵]
۱۰۵- به حضرت رضا علیه السلام گفته شد: چگونه صبح کردی؟
فرمود: صبح کردم در حالی که مدت زندگانیم معلوم نیست، و همه اعمالم محفوظ است، و مرگ در انتظار، و آتش در دنبال، و نمیدانیم بر ما چه خواهد گذشت.
۱۰۶- حضرت رضا علیه السلام فرمود: هرگاه دو گروه به هم رسیدند، یکی از آنها پیروز خواهند شد، و لیکن بزرگتر آنها آن دستهای است که از مغلوب درگذرد.
۱۰۷- و نیز فرمود: زمانی بر مردم خواهد آمد که عافیت در آن زمان ده قسمت خواهد شد، و نه قسمت آن در کنارهگیری از مردم و یک قسمت در سکوت خواهد بود.
۱۰۸- و نیز فرمود: کسی که نعمت و تمکن دارد باید به اهل و عیالش به خوبی رسیدگی کند.
۱۰۹- فرمود: دوستی با مردم نصف عقل است.
۱۱۰- حضرت رضا علیه السلام فرمود: هیچ بندهای در ایمان به کمال نمیرسد مگر اینکه در او سه خصلت باشد، فهمیدن و درک کردن مسائل شرعی، و تنظیم برنامههای زندگی با بهترین روش، و شکیبائی در گرفتاریها.
۱۱۱- و نیز فرمود: خداوند گفتگوهای مجادلهآمیز، و ضایع ساختن اموال و کثرت سوال را مبغوض میدارد.
۱۱۲- از حضرت رضا علیه السلام پرسیده شد مردمان پست چه اشخاصی هستند؟ فرمود: کسی که در نزد او چیزی باشد که او را از خدا غافل کند.
[صفحه ۴۶۶]
۱۱۳- و نیز فرمود: هرگاه خداوند ارادهی کاری بکند عقول مردم را سلب میکند، پس از اینکه امر خود را جاری کرد و ارادهاش تمام شد، بار دیگر عقل آنها را برمیگرداند، و میفرماید این عقل از کجا آمد و یا کجا رفت.
۱۱۴- و نیز فرمود: عقل هیچ مرد مسلمانی به کمال نمیرسد مگر اینکه در وی ده خصلت باشد.
از وی همیشه آرزوی خیر داشته باشند، و از شرش در امان باشند خیر دیگران در نظرش زیاد جلوه کند، و خیر خودش را اندک شمارد.
اگر از وی هر حاجتی بخواهند خسته نباشد، و از طلب علم در حال حیات افسرده نگردد، نیازمندی در راه خدا از بینیازی در نزد او محبوبتر باشد، و ذلت و خواری در راه خدا از عزت به دست آوردن در نزد دشمنان خدا نزد او گرامیتر باشد، گمنامی نزد او گواراتر باشد از شهرت.
سپس فرمود: دهم و نمیدانی دهم چیست؟
گفته شد: آن چیست؟
فرمود: آن کسی است که هر کس را مشاهده کند میگوید: او از من بهتر و پرهیزکارتر است، در این مورد مردم از دو دسته خارج نیستند یا از آن بهتر و پرهیزکارترند و یا از وی بدتر و پستترند.
هرگاه ملاقات کند آن کس را که از وی بدتر و پستتر است گوید: خیر این مرد آشکار نیست و او از برایش بهتر است، و خیر من ظاهر است و این برایم شر است و هرگاه کسی را که بهتر از او هست مشاهده کرد برای او تواضع میکند تا خود را به او برساند.
[صفحه ۴۶۷]
هرگاه شخصی به این درجه از کمال رسید مقامش بلند شده و خیرش همهجا را فرا خواهد گرفت، و نام نیکش در همهجا خواهد پیچید، و بر مردم حکومت خواهد کرد.
۱۱۵- احمد بن نجم از حضرت رضا علیه السلام پرسید آن خودنمائی که اعمال را فاسد میکند چیست؟
فرمود: خودنمائی مراتبی دارد: یکی از آنها این است که انسان اعمال زشت خود را نیکو مشاهده کند و پندارد که کارهای نیکی انجام میدهد، و دوم اینکه بندهای بر خداوند منت گذارد در صورتی که خداوند بر بندگان منت دارد.
۱۱۶- فضل بن شاذان گوید: خدمت حضرت رضا علیه السلام عرض کردم یونس بن عبدالرحمان گمان میکند که معرفت اکتسابی است.
فرمود: عقیدهی او درست نیست، خداوند متعال به هر کس هر چه خواست میدهد، بعضی از مردم دارای ایمان مستقر و ثابت و گروهی ایمان عاریه دارند، و اما ایمان مستقر را خداوند از مومن سلب نمیکند و لیکن ایمان عاریه را از صاحبش سلب میکند.
۱۱۷- صفوان بن یحیی گوید: از امام رضا علیه السلام پرسیدم آیا مردم در معرفت اختیاری دارند؟
فرمود خیر گفتم آنان در معرفت اجر و مزدی دارند؟
فرمود آری خداوند در معرفت هم احسان میکند و در صواب هم احسان مینماید.
[صفحه ۴۶۸]
۱۱۸- علی بن شعیب گوید خدمت حضرت رضا علیه السلام رسیدم فرمود ای علی با چهارپایان به خوبی رفتار کنید زیرا آنها وحشی هستند و اگر به خاطر عدم محبت از گروهی دور شدند دیگر بر نمیگردند.
۱۱۹- و نیز فرمود: ای علی بدترین مردم آن کس است که مردم را از عطاهای خود دور کند، و به تنهائی غذا بخورد، و بنده خود را تازیانه بزند.
۱۲۰- و نیز فرمود: هیچ مردی دست مردی را نبوسد، زیرا بوسیدن دست کسی مثل این است که او را سجده کرده باشد.
۱۲۱- و نیز فرمود: بخیل راحتی، و حسود لذت، و پادشاهان وفاء و دروغگو مردانگی ندارند.
۱۲۲- در جامع الاخبار از حضرت رضا علیه السلام روایت کرده که فرمود: کسی که ورع ندارد مسلمان نیست، و کسی که تقیه را مراعات نکند ایمان ندارد.
۱۲۳- حضرت رضا علیه السلام فرمود:
هر دو نفری که در راه خدا با هم برادر باشند در لباس و هیئت باید مثل هم باشند و آنها همچنین شناخته میشوند تا به اتفاق در جوار رحمت حق قرار گیرند.
خداوند متعال میفرماید:
مرحبا به بندگان و آفریدگان و زیارت کنندگان من که با یکدیگر محبت کردند و برای خاطر من همدیگر را دوست داشتند و اینک در محل شریف و محترمی که برای آنها مقرر داشتهام منزل کردهاند.
ای فرشتگان به آنان طعام و شراب دهید و لباسهای فاخر بر آنها بپوشانید.
در این هنگام از هفتاد تا هفتصد هزار حله برای آنها آماده میکنند، که هیچ یک
[صفحه ۴۶۹]
از آنها شبیه هم نیستند.
بار دیگر خداوند به آنها خوشامد میگوید، و فرمان میدهد که به آنها احسان کند و عطرهای خوشبو بر آنها بپاشند و در زیر سایههای عرش جای دهند و در ظروف طلا و نقره برای آنها طعام بیاورند.
۱۲۴- حضرت رضا علیه السلام از امام جعفر صادق سلام الله علیه روایت میکند که فرمود:
در زیر دیوار یکی از شهرها لوحی پیدا شد که در آن نوشته شده بود:
لا اله الا الله محمد رسول الله تعجب دارم از کسی که یقین به مرگ دارد چگونه خوشحال میگردد، و عجب دارم از کسی که یقین به دوزخ دارد چگونه میخندد، و عجب دارم از کسی که یقین به قدر دارد باز محزون میگردد، و تعجب دارم از کسی که جهان را امتحان کرده و میداند چگونه دنیا با مردم بازی میکند باز هم به دنیا مطمئن است، و تعجب دارم از کسی که یقین به حساب روز قیامت دارد چگونه مرتکب گناه میگردد.
۱۲۵- محمد بن اسماعیل بن بزیع گوید: از حضرت رضا علیه السلام شنیدم میفرمود:
ثروت جمع نمیگردد مگر به پنج خصلت:
بخل شدید، آرزوی دراز، حرص زیاد، قطع با ارحام، و اختیار کردن دنیا بر آخرت.
۱۲۶- دارم بن قبیصه از حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از علی (ع) روایت کرده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:
[صفحه ۴۷۰]
از زیبارویان همواره طلب خیر کنید، زیرا زیبائی صورت نشانه آن است که افعال آنها هم نیکو باشد.
۱۲۷- احمد بن عامر طائی از حضرت رضا از پدرانش از علی علیهم السلام روایت میکند که فرمود:
سختترین اعمال سه چیز است، از حق خود نسبت به دیگران گذشت کردن، در هر حال به یاد خدا بودن، و در مال و ثروت با برادر دینی مواسات داشتن.
۱۲۸- فاطمه دختر حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از علی علیه السلام روایت میکند که فرمود:
روا نیست مسلمانی مسلمان دیگری را بترساند.
۱۲۹- داود بن قاسم جعفری گوید از حضرت رضا علیه السلام شنیدم میفرمود
علی علیه السلام به کمیل بن زیاد فرمودند ای کمیل دین تو برادرت هست، و اینک هر طور میخواهی برای دینت کار کن.
۱۳۰- حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از حضرت سجاد علیه السلام روایت کرده که امیرالمومنین علیه السلام در یکی از خطبههایش فرمود
ای مردم دنیا خانه فانی است و آخرت منزل جاودانی، پس از دنیا که محل عبور و مرور است برای آخرت که جایگاه همیشگی شما است توشه برگیرید، در نزد کسی که همه اسرار شما را میداند خود را رسوا نکنید.
ای مردم دلهای خود را از دنیا بیرون کنید قبل از اینکه بدنهای شما را از آن بیرون برند، شما اگر چه در دنیا زندگی کردید و لیکن برای آخرت خلق شدید.
دنیا مانند سم است مردم آن را میخورند و نمیدانند که زهر است، هرگاه
[صفحه ۴۷۱]
یکی از بندگان خدا درگذرد فرشتگان میگویند چه با خود برده و لیکن مردم میگویند: چه از خود گذاشته است.
پس اکنون چیزی برای خود مقدم دارید و به آن جهان بفرستید، و این کار را تاخیر نیندازید که بعدها حسرت خواهید خورد.
محروم کسی است که از اموال خود استفاده نکند و مغبوط کسی است که با صدقات و خیرات میزان خود را سنگین کند و در بهشت جایگاه خود را مهیا کند و راه خود را در صراط هموار نماید.
۱۳۱- ابوالصلت هروی گوید: از حضرت رضا علیه السلام شنیدم میفرمود:
هرگاه ظالمی پس از ظالمی به حکومت برسد حق نصف میگردد، و اگر عادلی پس از عادلی والی شود حق به اعتدال میرسد، و هرگاه عادلی پس از ظالمی حاکم شود حق راحت میگردد، و اگر عبدی پس از آزاد والی شود حق به رقیت میآید.
۱۳۲- احمد بن عامر از امام رضا علیه السلام از پدرانش از علی علیه السلام روایت کرده که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود.
بهشت را بر دوزخ اختیار کنید، اعمال خود را باطل نکنید که در آتش به رو افکنده خواهید شد و در آن جاودان خواهید ماند.
۱۳۳- حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از علی علیه السلام روایت کرده که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود.
خداوند متعال هر گناهی را میآمرزد مگر کسی که دینی و مذهبی احداث کند، و یا حق اجیری را غصب نماید، و یا مردی که یک مرد آزاد را بفروشد.
۱۳۴- و نیز از حضرت سجاد روایت کرده که آن جناب هرگاه مریضی را که
[صفحه ۴۷۲]
بهبود یافته مشاهده میکرد میفرمود: پاکی از گناهان بر تو گوارا باد.
۱۳۵- حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از امام سجاد علیه السلام روایت کرده که فرمود:
مردم سه چیز را از سه نفر اخذ کردند، صبر را از ایوب، شکر را از نوح، و حسد را از فرزندان یعقوب.
۱۳۶- احمد بن عامر از حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از علی علیه السلام روایت کرده که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود:
هر کس مسلمانی را در مشورت فریب دهد از وی بیزاری میجویم.
۱۳۷- دارم بن قبیصه از حضرت رضا علیه السلام از پدرانش از علی علیهم السلام روایت میکند که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود:
هر کس به خاطر رضایت حاکم و سلطانی خداوند را به خشم آورد از دین خدا بیرون است.
۱۳۸- و نیز از حضرت رضا از پدرانش از علی علیهم السلام روایت میکند که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود:
هر بندهای که برای رضای خدا چهل روز عبادت کند چشمههای حکمت از دلش بر زبانش جاری میشود.
۱۳۹- و نیز از حضرت رضا از پدرانش از علی علیهم السلام روایت کرده که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود:
ابرار را از این جهت ابرار گفتند که آنها به پدران و مادران و برادران نیکی کردند.
[صفحه ۴۷۳]
۱۴۰- ابراهیم بن عباس از حضرت رضا علیه السلام روایت کرده که فرمود:
گناهان کوچک برای گناهان بزرگ راه باز میکنند، و اگر کسی در معصیتهای کوچک از خداوند نترسید در معصیتهای بزرگ هم نخواهد ترسید، و اگر مردم از جنت و نار هم نمیترسیدند باز لازم بود معصیت نکنند.
زیرا خداوند همواره بر آنها تفضل و احسان کرده و از نعمت خود به آنها ارزانی داشته است.
[صفحه ۴۷۴]
برگرفته از کتاب اخبار و آثار حضرت امام رضا علیه السلام نوشته: عزیزالله عطاردی قوچانی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *