حرم و بارگاه

مقبره عباس میرزا در مشهد

در دوره قاجار دولتمردان فراوانی اعم از والیان خراسان و متولیان آستان قدس و دیگر رجال برای خویش در حرم حضرت رضا علیه السلام گورجایی تدارک دیده و در نهایت هم سر در خاک این آستان نهاده اند. عباس میرزا فرزند و ولیعهد فتحعلیشاه قاجار که در سال ۱۲۴۷ قمری حکمران شرق ایران و والی خراسان گردید، در سال ۱۲۴۹ درگذشت و در رواق دار الحفاظ مدفون شد (۵۶). از آن پس تا اواخر عهد قاجار تعداد کثیری از دولتمردان قاجاری در رواق های پیشین حرم دفن شده اند، که فهرست نام برجسته ترین
آنها را مولف مطلع الشمس نقل کرده است (۵۷). اما از میان این همه دولت مرد مدفون کمتر کسی مانند دولتمردان عهد صفویه برای خویش گنبد خانه و رواقی نو ساخته است، در نتیجه قبور ایشان جایی ویژه و قابل توجه را در حرم حضرت رضا علیه السلام به خود اختصاص نداده تا قابل ذکر باشند.
همچنین دانشمندان و علما و رجال فراوان دیگری در صحن ها و رواق های حرم حضرت رضا علیه السلام مدفون هستند که نام بعضی از آنها را مولفین کتب ویژه آستان قدس رضوی ذکر کرده اند (۵۸). تعداد سرشناسان این مدفونین به قدری است که کتابهای مستقلی در معرفی آنها ضرورت یافته است. اما از این میان عمده ترین مدفونینِ حرم همانهایی هستند که رواقی ویژه را به خود اختصاص داده اند، چون شیخ بهایی، حرّ عاملی، شاه تهماسب، الله وردی خان، حاتم بیک اردوبادی؛ که شرح حال و مشخصات قبورشان ذکر شد.
مقبره کلنل محمد تقی خان پسیان
کلنل محمد تقی خان پسیان، افسر میهن پرست ایرانی که در زمان ولایت قوام السلطنه در خراسان فرمانده ژاندارمری این ولایت بود، در سال ۱۳۰۰ خورشیدی به سبب مخالفت قوام با وی به دست کردهای شمال خراسان کشته شد و جسدش ابتدا در باغ نادری و بعداً (در همان سال) به اَمر قوام السلطنه در گورستانی واقع در بیرون دروازه سراب دفن گردید. اما در سال ۱۳۳۱ خورشیدی، زمان نخست وزیری دکتر مصدق، مردم میهن پرست خراسان جسد کلنل را با احترام و تشییع رسمی از گورستان مزبور به مقبره نادرشاه منتقل کردند. در سال ۱۳۳۶ که قرار بر تخریب مقبره فرسوده نادری و احداث بنایی نو گرفت جسد کلنل
از داخل مقبره به گوشه باغ نادری منتقل شد تا پس از اتمام بنا در کنار جسد نادر به خاک سپرده شود. اما بعداً چنین نشد و جسد کلنل در همان گوشه باغ باقی ماند (۵۹). تا سال ۱۳۸۰ گور وی سنگ قبری عادی داشت اما در آن سال به مناسبت هشتاد مین سال شهادت وی یادمان گونه ای بر سر گورش ساخته شد. بر لوحه جدید یادمان کلنل چنین نوشته شده است:
«محمد تقی خان از میهن پرستان جوان و پرشور ایران بود. در سال ۱۳۰۹ هجری در تبریز متولد شد و در سال ۱۳۲۴ به تهران آمد و پس از پنج سال تحصیل در مدرسه نظام به درجه سلطانی رسید و پس از آن در جنگ معروف به مصلی روسها را شکست فاحشی داد و صیت شهرت و لیاقت او از مرزهای ایران گذشت. در سال ۱۳۳۵ هجری به آلمان رفت و در سال ۳۸ پس از بازگشت به فرماندهی ژاندارمری خراسان در دولت مشیر الدوله رسید. در ذیحجه سال ۱۳۳۹ آزادی خواهان خراسان به رهبری کلنل قیام کردند.
این قیام که برای کسب استقلال ایران بود توسط روسای عشایر و به تحریک قوام السلطنه و سپاهیان دولتی ایران مورد هجوم قرار گرفت و کلنل پسیان که او را در شمار مردانی چون جلال الدین خوارزم شاه و لطفعلی خان زند میدانند در زد و خورد با اکراد بجنورد در جعفرآباد قوچان به خدعه کشته شد.»

قسمت اول

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *