حرم و بارگاه

گنبد سبز در مشهد

گنبد سبز که نامش را از رنگِ گنبد خود گرفته، بنایی متعلق به دوره صفوی و مقبره یکی دیگر از عرفای شیعه مذهب ذَهبیه در شهر مشهد است.
گنبد سبز اکنون در قلب شهر و مجاور ارگ سابق در خیابان آخوند خراسانی (خاکی پیشین) قرار دارد اما قبلاً در حاشیه جنوب غربی شهر و مجاور باره در کنار گورستانی به نام «میرهوا» (میرهما) واقع بوده است. این بنا دارای گنبدی
فیروزه ای رنگِ متمایل به سبز، چهار ایوان و هشت ضلع می باشد و در سالهای اخیر توسط سازمان میراث فرهنگی مرمّت شده است. در زیر گنبد بنا کتیبه ای به خط ثلث وجود دارد که در پایان آن تاریخ ۱۰۵۸ قمری نوشته شده است.
بنابراین گنبد سبز در زمان شاه عباس دوم صفوی (۱۰۵۲ ۱۰۷۷ ق) ساخته و یا تکمیل و تزیین شده است. بر روی گور داخل بنا لوحه ای سنگی نیز وجود داشته که هر چند شکسته اما این بیت در آن قابل قرائت است:
سال تاریخ این خجسته بنا بیت معمور قلب مومن دان
مصرع دوم بدون محاسبه کلمه «دان» برابر با ۱۰۳۶ قمری، و با آن ۱۰۹۱ می شود، که سال اول همزمان با سلطنت شاه عباس اول (۹۹۶ ۱۰۳۸) و سال دوم منطبق با زمان سلطنت شاه سلیمان صفوی (۱۰۷۷ ۱۱۰۵) است. بنابراین گنبد سبز احتمالاً در سال ۱۰۳۶ ساخته و در سالهای ۱۰۵۵ تا ۱۰۵۸ تکمیل و تزیین شده است در زمان قاجاریه بعضی از مردم مشهد اعتقاد داشته اند که فرد مدفون در گنبد سبز «شیخ مومن» نام داشته و در سال ۹۰۴ فوت کرده است (۳۹).
گرچه در قرن حاضر بعضی وی را محمد علی موذن از شیوخ ذهبیه دانسته اند، (۴۰) اما فرد مدفون در گنبد سبز را عموماً به نام «شیخ محمد مومن عارف استرآبادی» میشناسند (۴۱). این مقبره مورد توجه و زیارت مردم محلی مشهد، خصوصاً پیروان تصوف و عرفان است، موقوفاتی هم دارد که زیر نظر اداره اوقاف و امور خیریه ناحیه یک مشهد اداره می شود.
برگرفته از کتاب دانستنی های امام رضا علیه السلام(دانستنی های رضوی۱)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *